Vay thế chấp xe máy có thực sự là giải pháp hỗ trợ vốn cho người lao động phổ thông?

Xe máy không chỉ là phương tiện giao thông phổ biến nhất mà còn là một thứ tài sản đảm bảo để vay những khoản tiền nhỏ một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, kèm theo đó thường là những rủi ro…

Xe máy – thứ tài sản đảm bảo thông dụng

Theo thống kê của Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), giữa năm 2023, cả nước có trên 72 triệu xe trên tổng số 100 triệu dân và về lý thuyết, những chiếc xe hợp pháp này dều có thể sử dụng để làm tài sản đảm bảo để vay tiền tại các tổ chức tín dụng hợp pháp, từ ngân hàng, công ty tài chính cho đến các cửa hàng cầm đồ.

Thị trường cho vay cá nhân tại Việt Nam hiện có đủ 3 loại hình vay thông dụng là vay tín chấp, vay thế chấp và vay cầm cố tài sản. Vay tín chấp là việc ngân hàng, công ty tài chính dựa trên uy tín của người vay mà giải ngân. Vay thế chấp là việc ngân hàng, công ty tài chính dựa trên quyền sở hữu tài sản đảm bảo của khách hàng mà giải ngân. Cuối cùng, vay cầm cố là việc các cửa hàng cầm đồ dựa trên chất lượng tài sản cầm cố của người vay mà giải ngân. Vay cầm cố và vay thế chấp có nhiều điểm tương đồng, đều dựa trên tài sản đảm bảo để phê duyệt khoản vay.

Về lý thuyết, nếu tài sản đảm bảo là xe máy chính chủ, người vay có thể lựa chọn cả hai hình thức vay thế chấp xe máy và vay cầm cố xe máy. Vay bằng xe máy có hai đặc điểm nổi bật. Đầu tiên, giá trị khoản vay thường không cao, nhiều thì cũng chỉ 30-40 triệu đồng/xe trong khi thông thường thì chỉ 10-15 triệu đồng/xe. Đó là bởi đơn vị cho vay sẽ căn cứ vào thời gian sử dụng, lưu hành của xe để định giá. Thông thường, hạn mức vay sẽ tương đương 70% giá trị xe tại thời điểm định giá. Thứ hai, hầu hết các đơn vị cho vay hiện không còn áp dụng hình thức giữ xe tại kho mà sẽ ưu tiên cho khách hàng mượn lại chiếc xe để đi lại và mưu sinh, chỉ giữ lại giấy tờ xe bản gốc. Điều này chủ yếu đem lại lợi ích cho người đi vay, giúp họ vừa ổn định cuộc sống, vừa giữ được “cần câu” để kiếm tiền trả nợ. Bởi hầu hết khách hàng vay bằng xe máy đều là người lao động phổ thông nên việc vừa vay được tiền mà vừa giữ lại được chiếc xe là điều mà họ thực sự mong muốn. Chuỗi cửa hàng cầm đồ F88 là đơn vị tiên trong việc cho mượn lại tài sản cầm cố này và trên thực tế, đã nhận được nhiều đánh giá tích cực của khách hàng.

Tuy nhiên, hiện nay các ngân hàng thường chỉ duyệt vay thế chấp với các tài sản có giá trị lớn là ô tô và bất động sản nên việc vay thế chấp xe máy gần như là không thể. Ngược lại, hầu hết các cửa hàng cầm đồ, khoảng 27.000 cửa hàng trên toàn quốc, đều sẵn sàng cho vay bằng xe máy. Rõ ràng, đây là một phân khúc không hề nhỏ của thị trường cho vay tài chính.

Hạn chế và những rủi ro

Vay bằng xe máy cũng có những hạn chế, rủi ro nhất định. Với người đi vay, đầu tiên và “khó nhằn” nhất chính là việc chứng minh mình là chủ sở hữu hợp pháp của chiếc xe. Với các dòng xe mới, có thời hạn sử dụng khoảng 3-5 năm trở lại đây, hầu hết là xe chính chủ và vì thế, tương đối dễ dùng để vay tiền. Tuy nhiên, với các dòng xe cũ hơn 5 năm thì hầu hết là không chính chủ, vừa khó được duyệt vay, vừa dễ… mất xe. Đó là bởi các chuỗi cửa hàng cầm đồ lớn, uy tín như F88 chỉ cho vay với xe chính chủ và lập hợp đồng vay cầm cố rõ ràng trong khi các cửa hàng nhỏ lẻ, tự phát thì không vậy, nhiều nơi thay vì lập hợp đồng vay cầm cố thì họ lập hợp đồng mua bán xe. Điều này khiến người đi vay phải “nắm đằng chuôi” bởi lẽ nếu không trả nợ đúng hạn, dù chỉ một ngày, cửa hàng có thể “xiết” chiếc xe thông qua tờ giấy bán xe mà khách hàng đã ký.

Tiếp theo là rủi ro về lãi suất. Các cửa hàng hoạt động công khai, minh bạch thì mọi chi phí vay, bao gồm cả lãi và phí sẽ được thông báo trước và khách hàng toàn quyền lựa chọn vay hoặc không vay. Chi phí vay cầm cố xe máy thường từ 35%/năm trở lên và tính trên dư nợ giảm dần nên cũng chỉ tương đương chi phí vay các công ty tài chính tiêu dùng. Nhưng nhiều cửa hàng tự phát thì áp dụng hình thức thu lãi ẩn, phí ẩn mà chỉ khi giải ngân, người vay mới biết. Có nhiều trường hợp hai bên thống nhất khoản vay 15 triệu nhưng khi giải ngân khách hàng chỉ nhận được 12 triệu với lý do là “thu lãi trước”. Thế nhưng, khi khách hàng trả nợ không đúng hạn, hàng loạt các loại phí ẩn, phí phạt khác bỗng “từ đâu rơi xuống” khiến tổng mức lãi phí lên đến cả trăm %/năm. Đây là cách làm sai pháp luật và bị xã hội lên án nặng nề.

Thị trường cho vay bằng xe máy không phải bây giờ mới hình thành và chắc chắn cũng sẽ tồn tại trong nhiều năm nữa bởi nó phù hợp với hoàn cảnh, nhu cầu, mức sống của người lao động phổ thông tại Việt Nam. Do đó, vấn đề đáng lưu ý nhất chính là việc lựa chọn các địa chỉ cho vay có uy tín nhằm hạn chế rủi ro.

 

 

Ford Ranger

TIN NỔI BẬT KHÁC

Comments

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

spot_img

TIN MỚI NHẤT

spot_img